Cultuur, samenleven en democratie
Waar mensen samenleven delen ze hun culturen. Goed samenleven zorgt voor wederzijds begrip, respect en acceptatie. Kunst en cultuur draagt bij aan leefbaarheid: mensen worden er gelukkig en gezonder van en versterkt sociale cohesie. In 2030 is Nijmegen een stad waar inwoners samen beslissen over plannen en budgetten, waar ideeën uit de wijk zichtbaar terugkomen in beleid en waar iedereen zich betrokken voelt bij de politiek. Zo bouwen we aan een levende democratie waarin inwoners niet alleen een stem hebben, maar ook invloed, eigenaarschap en vertrouwen. Nijmegen wordt daarmee een stad die voorop loopt in democratische vernieuwing, een stad die we samen maken.
Onze actiepunten
Kunst en cultuur
Cultuur maakt Nijmegen levendig en aantrekkelijk. Daarom investeren we stevig en structureel in cultuur, met oog voor groei, inclusie, duurzaamheid, vernieuwing, toegankelijkheid en participatie.
-
Een sterke culturele sector
1. Structureel investeren: we investeren in cultuur. Onze cultuurbegroting groeit mee met de stad en haar inwoners.
2. Nachtcultuur als volwaardig onderdeel: nachtcultuur is óók cultuur. We zorgen voor een laagdrempelige subsidieregeling, maken ruimte voor experimentele initiatieven in de nacht en faciliteren een nieuwe nachtbroedplaats voor makers en organisatoren.
3. Professionaliseren van cultuurveld: we ondersteunen het veld ook bij het professionaliseren, bijvoorbeeld marketing en communicatie, publiekswerking, fair practice, de makerspraktijk en het vergroten van de eigen inkomsten. De Cultuuracademy speelt hier een belangrijke rol.
4. Good governance: verjonging en diversiteit in raden van toezicht en besturen zijn een aandachtspunt in het culturele veld. We faciliteren een structureel programma om nieuwe mensen hiervoor ‘op te leiden’.
5. Fair pay is fair pay: wanneer we, zeer terecht, verwachten dat culturele organisaties hun artiesten en personeel eerlijk betalen, moeten subsidies daar voldoende ruimte voor geven. Dat is fair pay. Daarnaast moeten onze subsidies ook meegroeien met de stijgende kosten.
6. Digitale transformatie: we ondersteunen de digitale transformatie van de culturele sector en stimuleren innovatie in presentatie, productie en publieksbereik.
7. Duurzame cultuursector: we zetten stevig in op verduurzaming van de culturele sector, ook bij evenementen. We passen duurzame normen en maatregelen toe in beleid en praktijk, bijvoorbeeld in het energieverbruik of in de catering en in de bereikbaarheid en toegankelijkheid.
8. Ruimte voor nieuwkomers: we maken ruimte voor nieuwe organisaties en instellingen in onze subsidieregelingen, zodat nieuwe stemmen en perspectieven de culturele sector kunnen verrijken.
-
Culturele voorzieningen
1. Verbouwing Valkhofmuseum: we realiseren de verbouwing van het Valkhofmuseum, zodat dit culturele icoon een toekomstbestendige plek wordt voor kunst, historie en publiek.
2. Laagdrempelig en moderne stadsschouwburg: we investeren in een laagdrempelige, moderne stadsschouwburg met een uitnodigende publieke ruimte waar cultuur en ontmoeting samenkomen. Een plek waar makers van verschillende disciplines terechtkunnen.
3. De Lindenberg vernieuwt: de nieuwe Lindenberg krijgt een passende plek, het huidige gebouw voldoet niet meer. Herhuisvesting doen we op de huidige plek, zo duurzaam mogelijk. Ze gaan hier samen met maatschappelijke partners. Zo ontstaat een cultureel cluster waar welzijn en cultuur samenkomen.
4. Wereldmuseum in Nijmegen: we ondersteunen de zoektocht naar een plek in de stad van het Wereldmuseum, een plek waar ruimte is voor perspectieven en dialoog.
5. Nieuw cultureel hart voor Dukenburg: het oude zwembad in Meijhorst wordt omgevormd tot een nieuwe culturele voorziening. Via een open uitvraag geven we partijen uit de stad de kans hier invulling aan te geven. De gemeente ondersteunt dit.
6. Uitbreiding bibliotheken: er komt een nieuwe bibliotheek in Nijmegen-Noord, we vernieuwen de bibliotheek in Zwanenveld. Bibliotheken zijn ontmoetingsplekken, huizen van de democratie en dragen bij aan sociale cohesie. Taal en cultuur brengen we dichter bij de mensen.
-
Toegankelijkheid en participatie
1. Verschillende doelgroepen, gedeelde kracht: we zien het als een kracht dat verschillende culturele plekken verschillende doelgroepen bedienen. We ondersteunen het veld met gezamenlijk publieksonderzoek, zodat instellingen elkaar kunnen versterken en beter kunnen inspelen op de behoeften van alle Nijmegenaren. We dagen de culturele organisaties uit om te programmeren mét hun publiek, in plaats van alleen maar voor hun publiek.
2. Toegankelijke ticketprijzen: ‘Pay what you can’ is een voorbeeld van hoe kunst en cultuur voor een groter publiek toegankelijk worden. We stimuleren dergelijke concepten, zodat meer Nijmegenaren toegang krijgen tot kunst en cultuur.
3. Ruimte voor amateurkunst: we versterken de positie van amateurkunst in de stad en zorgen voor voldoende plekken om te leren, te oefenen en te presenteren. Talentontwikkeling voor iedereen! Cultuurparticipatie is gezond en dat willen we meer zichtbaar maken. De Nijmeegse amateurkunstenaars vormen een motor voor de stedelijke culturele sector.
4. Cultuureducatie op school: we willen dat alle kinderen cultuur kunnen maken én bezoeken. Cultuureducatie is onmisbaar in het lesprogramma. Minimaal één cultureel bezoek per jaar wordt onderdeel van het curriculum. We streven naar 100% ‘Bibliotheek op School’ en zorgen dat ieder kind regelmatig in aanraking komt met cultuur, van theater en dans tot en met museum en ateliers. Een integrale aanpak is wenselijk.
-
Maatschappelijke kracht van cultuur
1. Cultuur als basis in stedelijke ontwikkeling: bij nieuwe gebiedsontwikkelingen nemen we cultuur vanaf het begin mee als basisvoorziening. We ontwikkelen referentienormen voor cultuur bij stedelijke uitbreiding, zodat nieuwe wijken ook worden voorzien van culturele plekken. Dit draagt bij aan placemaking en leefbaarheid.
2. Street-art en kunst in de openbare ruimte: onze stad wordt mooier door kunst in de openbare ruimte. Maar dat is niet alles, kunst verbindt mensen. In nieuwe wijken wordt 1% van de gemeentelijke kosten voor infrastructuur besteed aan kunst in de openbare ruimte, ook bij gemeentelijke bouwprojecten reserveren we 1%. Kunstenaars wordt gevraagd zich te laten inspireren door de omgeving en de mensen die er wonen en daarmee in contact te treden en samen te werken.
3. Nijmegen Culturele Hoofdstad 2033: na een enthousiast startschot gaan we keihard aan de slag om Nijmegen culturele hoofdstad van Europa te maken in 2033 en bereiden ons hierop voor met de sector. Met de regio (inclusief Arnhem en Kleve) en de provincie zorgen we voor een breed maatschappelijk draagvlak. We maken hier ook financiën voor vrij. Culturele hoofdstad is een uitgelezen kans voor versterking van de sociale basis en de brede welvaart. Het is daarnaast een fantastische impuls voor de nieuwe wijken en woongebieden in onze stad. Bovendien vergroot het de bekendheid van Nijmegen als een internationale, sociale en groene kennisstad.
4. Cultuur als onderdeel van de sociale basis: we erkennen cultuur als onderdeel van de sociale basis en nemen het structureel mee in het sociaal beleid. Cultuur verbindt en cultuur informeert de verschillende maatschappelijke groepen in de stad en in de wijken over elkaar, over de ander.
5. Samenwerking met andere domeinen: kunst en cultuur dragen bij aan maatschappelijke vraagstukken zoals klimaat, welzijn en zorg. Deze samenwerking is vanzelfsprekend, maar we zien dat financiering vooral vanuit de cultuurpot gebeurt. We zetten in op een ruimer budget voor kunst en cultuur, waarbij cofinanciering vanuit andere domeinen de norm wordt.
-
Ruimte voor makers – talentontwikkeling
1. Plekken voor makers: we creëren meer ruimte voor makers, onder andere via het faciliteren van broedplaatsen en ‘regelloze ruimtes’. Makers verdienen plekken waar ze kunnen groeien en experimenteren.
2. Betaalbaar maken: we bouwen meer betaalbare ateliers, herbestemmen bestaande gebouwen en maken ruimte voor repetitieruimtes en makersplekken, zodat kunstenaars en artiesten hun werk kunnen blijven doen.
3. Talentontwikkeling: we investeren in een infrastructuur die talentontwikkeling mogelijk maakt en ondersteunen jonge makers in hun eerste stappen binnen de sector.
De huiskamer van de wijk – nieuwe stijl
Wij kiezen voor sterke wijken waar ontmoeting en verbondenheid vanzelfsprekend zijn. Daar horen ‘Huiskamers van de wijk – nieuwe stijl’ bij: warme plekken die van, voor en door bewoners zijn.
-
De huiskamer van de wijk – nieuwe stijl
1. Huiskamers in alle wijken – nieuwe stijl: in 2030 heeft elke wijk een Huiskamer van de wijk – nieuwe stijl: beheerd door bewoners, ondersteund door de gemeente en afgestemd op de behoeften van de wijk.
2. Bewoners aan het roer: bewoners hebben letterlijk de sleutel in handen. Zij bepalen het aanbod en de openingstijden, ook ’s avonds en in het weekend. Zo sluiten de huiskamers aan bij de leefwereld van de wijk.
3. Toegankelijk en uitnodigend: een symbolische prijs voor koffie en thee, een veilige plek waar iedereen welkom is en waar ontmoeting centraal staat.
4. Ontwikkelen en verbinden: elke huiskamer biedt standaard ruimte voor taal- en cultuurlessen, culturele, creatieve en sportieve activiteiten, en programma’s die groepen met elkaar verbinden. Iedereen moet er zijn plek kunnen vinden.
5. Duurzaam en gezond: de huiskamers worden groen en toekomstbestendig ingericht, met ruimte voor Repair Cafés, deelkasten en buurtmoestuinen. Zo brengen we duurzaamheid en ontmoeting samen.
6. Hulp dichtbij: buurtteams, vrijwilligers en (culturele) makers hebben een centrale rol in het bijstaan van buurtbewoners; van digitale hulp tot zorg en welzijn, van samen repareren tot samen organiseren.
Een sterke democratie
Nijmegen is van ons allemaal. We geloven in een democratie die gebouwd is op vertrouwen. Inwoners krijgen ruimte om hun ideeën tot leven te brengen, verantwoordelijkheid te nemen voor hun omgeving en samen keuzes te maken die ertoe doen.
-
Een sterke democratie
1. Sterke bewonersrechten: we geven inwoners vier duidelijke rechten: het uitdaagrecht, voorstelrecht, proefrecht en toetsrecht. Daarmee kunnen bewoners taken van de gemeente overnemen, eigen plannen indienen, nieuwe ideeën uitproberen en projecten beoordelen.
2. Inwoners aan het stuur bij belangrijke keuzes: bij grote thema’s, zoals klimaat en leefbaarheid, organiseren we inwonersberaden waarvan de adviezen meetellen. Daarnaast gaat een deel van het gemeentebudget rechtstreeks naar bewoners, die via wijkbudgetten samen beslissen hoe dit in hun wijk wordt besteed.
3. Samenwerken met netwerken en initiatieven: wijkraden, migrantenorganisaties, zelforganisaties en informele initiatieven zijn vaste partners van de gemeente. Bewonersinitiatieven die zich bewezen hebben, krijgen structurele steun in plaats van losse subsidies.
4. Iedereen kan meedoen: ook stille stemmen tellen mee. We zetten extra stappen om bewoners te bereiken die nu vaak minder gehoord worden, zoals jongeren, laaggeletterden en inwoners met een migratieachtergrond. De gemeente koppelt altijd terug wat er met hun ideeën is gedaan, zodat iedereen ziet dat het verschil maakt.
5. Vernieuwende participatievormen: niet iedereen voelt zich thuis in vergaderingen. Daarom gebruiken we andere manieren om inwoners te betrekken: een digitaal platform voor ideeën, wijkwandelingen om samen de buurt te bekijken, kunst en verhalen om ervaringen te delen. Zo wordt meedoen makkelijker en leuker voor iedereen.
6. Pal voor het demonstratierecht: de gemeente biedt ruimte aan iedereen om volwaardig van het demonstratierecht gebruik te maken. Onrust, hinder of tegenacties zien wij in de basis niet als reden tot een demonstratieverbod.
7. Politie én demonstranten: de gemeente onderhoudt contact met organisatoren van demonstraties en zorgt voor een goede verbinding tussen de politie en demonstranten, zodat demonstraties in goede banen worden geleid.
8. Meldpunt politie: klachten over de politie worden op dit moment behandeld dóór de politie, de gemeente introduceert daarnaast een meldpunt voor klachten en feedback over de politie om de drempel om het aan te kaarten voor slachtoffers van bijvoorbeeld politiegeweld lager te maken.
Een veilig leven
We hebben allemaal recht op een veilige stad. Een veilige stad is gebaseerd op vertrouwen, niet op controle, handhaven en straffen. Criminaliteit bestrijd je door preventie.
-
Een veilig leven
1. Veilige buurten en straten: we zorgen voor buurten en straten waar iedereen zich veilig voelt. Ontwerp en beheer van de openbare ruimte moet op een inclusieve manier gedaan worden. Vrouwen, LHBTIQ+’ers worden actief betrokken bij de keuzes die we maken bij (her)inrichting van de openbare ruimte.
2. Onveilige situaties op straat: (jonge) vrouwen en LHBTIQ+’ers ervaren vaker onveilige situaties op straat. We hebben hier daarom extra aandacht voor en zorgen voor een meldpunt, maar ook bewustwordingscampagnes, handhaving en ondersteuning voor slachtoffers.
3. Aanpak seksueel geweld en femicide: we moeten meer doen! We ontwikkelen een aanpak om geweld tegen vrouwen tegen te gaan en uit te bannen. Dat doen we samen met partners als politie, het om en ervaringsdeskundigen. We zorgen ervoor dat hulpverleners, wijkteams, woningbouwverenigingen en anderen alert zijn op signalen van huiselijk geweld en dat ze weten wat ze moeten doen.
4. Tegengaan seksuele intimidatie: het naroepen van mensen op straat is strafbaar en hier treden we tegen op. Daarnaast zetten we de gemeentelijke campagne over seksuele intimidatie, grenzen stellen en de rol van mannen hierin voort.
5. Decriminaliseren van drugs: we zijn voor de legalisering van softdrugs. Zo wordt de kwaliteit van softdrugs controleerbaar en voorkom je drugscriminaliteit. Daarom gaan we in Nijmegen door met de wietproef.
6. Online criminaliteit: Whatsapp-fraude, phishing en sextortion, en andere cybercriminaliteit bestrijden we hard. We beschermen bewoners tegen online criminaliteit, uitbuiting en intimidatie. We maken inwoners bewuster van de risico’s en daarmee meer weerbaar.
7. Preventie: we voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen. We zorgen dat zij weerbaarder zijn tegen de lokroep van de georganiseerde criminaliteit, ook online. We breiden daarom het programma ‘preventie met gedrag’ uit waarin positieve rolmodellen een belangrijke rol spelen.
8. Zo min mogelijk werken met wapens en camera’s: boa’s wapenvrij, en alleen inzet van cameratoezicht bij zwaarwegende veiligheidsredenen en nooit langer dan noodzakelijk.
9. Tegen etnisch profileren: we zijn tegen preventief fouilleren omdat dit kan leiden tot etnisch profileren.