Groen
Nijmegen wordt zó mooi! We zitten boordevol plannen voor nog groenere wijken, voor serieuze natuur rond en in de stad. Daarnaast voelen we de absolute noodzaak om klaar te zijn voor alles wat klimaatverandering teweegbrengt. Méér groen is het antwoord op hittestress, op wateroverlast. Eigenlijk op alles. En naast alle waarde die de natuur heeft voor ons, heeft ze waarde in zichzelf. Respect voor de natuur is voor ons vanzelfsprekend. Zonder natuur zijn we nergens.
Onze actiepunten
Vergroening
Het kan ons niet groen genoeg zijn. Bij alles wat we doen in de openbare ruimte, kijken we éérst hoe groen het kan. In de wijken, op de huizen, rond bedrijven en scholen… Eigenlijk overal. We werken samen met bewoners en gebruikers aan deze vergroening.
-
Groene wijken
1. Groen op orde: we willen een groene stad zijn, daarom hanteren we voor een gezonde wijk minimaal de 3-30-300 regel. Iedereen moet vanuit huis minimaal drie bomen kunnen zien, elke wijk heeft een bladerdak van 30% en iedereen heeft binnen 300 meter van huis een hoogwaardig groengebied (zoals een park). In wijken waar dit nog niet is, gaan we dit realiseren.
2. Groen parkeren: minstens 50% van alle parkeerplaatsen wordt in groen of halfverharding uitgevoerd. Bij herinrichting of herbestrating van parkeerplaatsen wordt dit altijd in groen, halfverharding of waterdoorlatende bestrating gedaan. Jaarlijks zetten we 1% van alle huidige parkeerplaatsen om naar groen/fietsen/speelruimte.
3. Gezonde parken: we verbeteren de ‘grote’ en de ‘kleine’ kwaliteit van onze parken, dat betekent gezonde grote bomen en struiken en meer biodiversiteit met goede groene verbindingen.
4. Groene schoolpleinen: ieder schoolplein wordt groen, in samenwerking met kinderen, ouders en buurt.
5. Netto meer groen: elk project in de openbare ruimte moet netto méér groen, bomen en biodiversiteit opleveren. Onnodige verharding wordt altijd vergroend. Bij renovaties in de openbare ruimte zorgen we dat er minimaal 10% verharding wordt verwijderd ten behoeve van groen.
6. Groene bedrijventerreinen: we gaan samenwerken met bedrijventerreinen in Nijmegen om hier een gezonder en prettiger werkklimaat te realiseren. Voor elk bedrijventerrein willen we een ambitie vaststellen. Op TPN-West voegen we bijvoorbeeld tot 2050 10% groen toe.
7. Eindeloos groen netwerk: we maken een eindeloos groen netwerk door Nijmegen. De realisatie van de ‘Groene Corridor’ wordt daarom versneld: we kopen hiervoor groene percelen aan en behouden deze voor groen. Om planten en dieren in de natuur ruimte te geven en biodiversiteit te versterken, sluiten we groene gebieden overal waar dit kan op elkaar aan, ook binnenstedelijk. Waardevolle landschapselementen beschermen we en niet functionele ruimten zetten we om naar groen.
8. Eén met de natuur: groengebieden zoals de Ooijpolder, Lingezegen, de Hatertse en Overasseltse vennen en de Kop van Malden zijn de grote groene verbindingen met de natuur van Nijmegen. Deze koesteren en versterken we.
9. Zelf bomen kweken: we starten een gemeentelijke boomkwekerij. Met eigen kweek kunnen we sneller en goedkoper vergroenen, gekoppeld aan participatiebanen. We betrekken hier actief Yuverta bij.
10. Inheems: we zetten bij vergroening zoveel mogelijk in op inheemse soorten, hoewel het onderscheid door klimaatverandering vager wordt. Zo komen naast eetbaar groen (bessen, noten, fruit) ook planten uit andere gematigde streken in aanmerking.
11. Duizenden bomen: we houden vast aan ons Bomenplan: we planten jaarlijks 1000 bomen.
12. Beschermen bestaande bomen: we willen strengere bescherming van bomen: kapvergunningen worden verplicht voor particulieren, compensatie voor iedere gekapte boom en herstelbudget bij schade. Schade verhalen we op de veroorzakers.
13. Wijkgroenagenda’s: in iedere wijk stellen we samen met bewoners plannen voor vergroening op.
14. Wijkecologen: in elke wijk willen we een ecologisch aanspreekpunt. We hebben al een stadsecoloog, maar wijkecologen ondersteunen de stadsecoloog en kunnen bewonersinitiatieven versterken en versnellen.
15. Bewonersinitiatieven ondersteunen: dit doen we met subsidies, kennis en ambtelijke ondersteuning. Buurtgroenprojecten (zoals Tiny Forests en Roverstuinen) en participatieve tuinen stimuleren we en zelfonderhoud wordt makkelijker gemaakt. We ondersteunen hiernaast initiatieven zoals co-bomen die jaarlijks gratis boompjes uitdelen in een paar Nijmeegse wijken.
16. Zelfbeheer groen: we stimuleren zelfbeheer van groen in de wijk. De gemeente helpt met coördinatie en ondersteuning, door materiaal, gereedschap, planten en zaadjes beschikbaar te stellen.
17. Bladblazers: de gemeente maakt geen gebruik meer van bladblazers met luide en stinkende verbrandingsmotoren. De stad is geen steriele operatietafel. Blad laten we liggen waar dit veilig kan, dat is ook belangrijk voor de biodiversiteit.
-
Groen in en om het huis
1. Groen wonen: om de biodiversiteit op peil te houden moet er in bouwprojecten rekening gehouden worden met de natuur. We bouwen daarom altijd natuurinclusief. We maken de ‘toolbox natuurinclusief bouwen’ verplicht voor iedereen: overheid, projectontwikkelaars en particulieren.
2. Vergroenen in een verdichte stad: om te vergroenen in een verdichte stad moeten we inventief omgaan met alle ruimte. Zo zetten we bijvoorbeeld in op heggen in plaats van hekken in de stad en we promoten dat mensen/organisaties geveltuintjes aanleggen.
3. De nieuwe groennorm: we hanteren harde eisen voor klimaatadaptatie en groen bij nieuwbouw. We hanteren een groennorm bij alle nieuwe projecten.
4. Corporatietuinen: tuinen bij corporatiewoningen worden standaard groen opgeleverd; ook bij verhuizingen mogen groene tuinen in die staat blijven en stimuleren we bewoners voor een groene tuin te kiezen. We stellen eisen op voor groen in de prestatieafspraken die we maken met de woningcorporaties.
5. Groene tuinen: we stimuleren inwoners om tuinen zo groen mogelijk in te richten. We willen bijvoorbeeld gratis tuinontwerpen aanbieden. Indien dit niet voldoende effect heeft, sluiten we verplichtende maatregelen op termijn niet uit op plekken waar hittestress of wateroverlast een groot probleem zijn.
6. Groene gebouwen: we realiseren groene daken en gevels bij nieuwbouw en renovatie, dit wordt de nieuwe norm bij gemeentelijke gebouwen. Waar mogelijk realiseren we dubbel gebruik van daken: groen én zonnepanelen.
Klimaatadaptieve stad
We bouwen en richten buurten in op een manier die inspeelt op het veranderende klimaat (hittestress, wateroverlast en droogte). Schaduw, groen en koele plekken worden een vanzelfsprekend onderdeel van de leefomgeving.
-
Klimaatadaptieve stad
1. Plekken met prioriteit als eerste: in 2050 zijn we volledig klimaatbestendig als stad. In 2035 hebben de meest urgente plekken met hittestress en wateroverlast aangepakt. We investeren de komende jaren flink in het aanpakken van deze gebieden.
2. We pakken hittestress aan: we realiseren schaduwrijke plekken in iedere wijk, fonteinen en groene pleinen. De huidige parken behouden we en richten we expliciet in als plek om hittegolven te doorstaan: door schaduw, water en drinkpunten. Iedere buurt heeft in 2030 minimaal 1 koele verblijfsplek.
3. Parken voor de toekomst: we bereiden onze parken voor op droogte en bodemverzuring.
4. Weg met stenen: versteende gebieden vergroenen we. Alle overbodige verharding wordt omgevormd tot groen. Dit doen we slim: dakgroen, gevelgroen, boomspiegels. Bij alle bouwprojecten zorgen we voor ten minste 10% minder verharding dan in de oude situatie. Hierbij houden we altijd rekening met toegankelijkheid.
5. Groen in plaats van parkeren: we zetten bestaande parkeerplekken in voor vergroening. Dit doen we met name in de meest versteende wijken. Dit gaat hand in hand met de invoering van betaald parkeren.
6. Wateropvang: we realiseren meer wadi’s en zorgen voor wateropvang en tragere waterstroom in hoger gelegen gebieden. We maken subsidies beschikbaar voor regenwateropvang en groendaken.
7. Wateroverlast tegengaan: we koppelen zo veel mogelijk af van de riolen. Er zijn nog heel wat pijpen te kappen. We behouden de subsidieregeling hiervoor en willen ook subsidie bieden in gebieden met een gescheiden rioolstelsel.
8. Slim watergebruik: we geven onze planten geen drinkwater, maar water uit sloten en plassen of uit (ondergrondse) regenwatertanks die we in wijken gaan realiseren. Zo ontlasten we ook het riool.
9. Schone wateren: we verbeteren de kwaliteit van ons water, met de Europese richtlijn in het vizier. We verminderen zwerfafval en peuken in het water.
10. Gezonde wateren: we verbeteren de waterkwaliteit in de kanalen, beken en wateren in de wijken. Veel water bevat nu grote delen van het jaar teveel organisch afval en algengroei, waardoor de lucht om dit water stinkt, ongezond is, én het een slechte impact heeft op de biodiversiteit. Hier willen we samen met het waterschap oplossingen voor zoeken en implementeren.
11. Geen regenverspilling: in België zijn regenwatertanks verplicht bij nieuwbouw. Daarmee kunnen bijvoorbeeld toiletten worden doorgespoeld. We willen onderzoeken of we dit ook in Nijmegen kunnen organiseren.
12. Groene daken: alle gemeentelijke daken maken we zo snel mogelijk klimaatadaptief. Dit combineren we met de opgave voor zon op dak.
13. Waterdoorlatende bestrating: waar nodig passen we waterdoorlatende bestrating toe. Ook geven we de voorkeur aan klinkers tegenover asfalt.
Dierenwelzijn en biodiversiteit
Wilde dieren en huisdieren zijn ook bewoners van onze stad. Ook zij verdienen een prettige leefomgeving. De stadsecoloog kijkt mee bij bouwprojecten en renovaties om op te komen voor deze specifieke bewoners. We bevorderen stadsnatuur en biodiversiteit.
-
Dierenwelzijn en biodiversiteit
1. Geen reclame voor dierenleed: in de openbare ruimte promoten we geen dierenleed. Dus verbieden we reclames voor de bio-industrie.
2. Vega(n) als norm: vegetarisch en veganistisch wordt de norm. Als gemeente geven we het goede voorbeeld. Catering op het stadhuis en bij gemeentelijke evenementen is plantaardig of op zijn minst vegetarisch.
3. Bescherming huisdieren: huisdieren moeten ook beschermd worden. Mensen die naar een maatschappelijke opvang of een blijf-van-mijn-lijf huis gaan, moeten niet hoeven kiezen tussen zichzelf en hun huisdier. We willen ook dieren toelaten bij opvanglocaties en wanneer dit niet kan, moet er tijdelijke dierenopvang zijn.
4. Zorg voor dieren: inkomen mag geen drempel zijn voor behandeling voor zieke dieren. We zorgen ervoor dat ook mensen met een laag inkomen dierenartskosten kunnen betalen.
5. Dierproeven: we zijn tegen dierproeven en de Radboud Universiteit zou voorloper moeten worden op het gebied van dierproefvrije innovaties. Waar mogelijk ondersteunen we dit als gemeente.
6. Ecologisch beheer: we kiezen voor ecologisch en extensief beheer: onze bermen, parken en sloten nemen we ecologisch in beheer. We kiezen voor bloemrijk maaibeleid en gebruiken geen pesticiden. Ook laten we dood hout vaker liggen. Dit alles zorgt voor meer voedsel- en schuilplaatsen en bevordert de biodiversiteit.
7. Meer huizen voor dieren: we plaatsen meer insectenhotels en nestkasten voor vogels en vleermuizen.
8. Grasaren aanpakken: grasaren vormen een gevaar voor honden. We stimuleren inwoners om in overleg met de gemeente zelf grasaren in de openbare ruimte te verwijderen en vragen om actief hotspots door te geven, zodat het maaibeleid van de gemeente erop aangepast kan worden.
9. Vermaak mag niet ten koste gaan van dieren: evenementen waar dieren niet goed behandeld worden of die dierenleed veroorzaken, zijn niet welkom in onze stad.
10. Eindeloos groen netwerk: Om planten en dieren in de natuur ruimte te geven en biodiversiteit te versterken, gaan we versnippering tegen en sluiten we groene gebieden overal waar dit kan op elkaar aan, ook binnenstedelijk.
11. Meer poeltjes! We realiseren door de hele stad meer poeltjes als een ecologisch web. Ondiepe, stilstaande waterplekken zijn belangrijk voor diverse soorten in onze stad, waaronder amfibieën, insecten en vogels.
12. Diversiteitsbeleid in bomen: 5/10/20-principe. Oftewel: max. 5% van één soort, 10% van één geslacht, 20% van één familie. Dit helpt plagen en ziektes voorkomen.
13. Soortenbescherming: bij nieuwbouw, herontwikkeling en onderhoud letten we goed op de bescherming van alle soorten dieren die in onze stad leven. Juridisch verplichte bescherming is daarbij de minimale inzet.