Inclusieve stad
Nijmegen is een stad van iedereen. We geloven dat verbinding verschillen overbrugt en wederzijds begrip vergroot. Samenleven doe je samen. We geven aandacht aan alle bewoners, en hebben daarbij bijzondere aandacht voor kwetsbare bewoners. We richten ons op kwetsbare doelgroepen en streven naar rechtvaardigheid en een duurzame oplossing voor problemen bij mensen en in de wijk. De oplossing is vaak heel dichtbij: draagvlak tussen bewoners en organisaties wordt vaak in de wijk gerealiseerd.
Onze actiepunten
Antiracisme en antidiscriminatie
Er is geen plek voor racisme, homo- en transfobie, islamofobie, antisemitisme of welke vorm van discriminatie dan ook. De gemeente neemt een actieve rol en stelt daarbij een duidelijke norm. Discriminatie heeft gevolgen en etnisch profileren accepteren we niet.
-
Antiracisme en antidiscriminatie
1. Discriminatie heeft gevolgen: racisme en discriminatie blijven niet zonder gevolgen. Bedrijven, organisaties of individuen die discrimineren of dit faciliteren, zoals kroegen of verhuurders, worden door de gemeente aangesproken en aangepakt.
2. Tegen etnisch profileren: etnisch profileren accepteren we niet. Niet binnen de gemeentelijke organisatie noch bij de politie. We gaan het tegen door bewustwording en trainingen voor medewerkers, daarnaast maken we heldere regels. We stimuleren de politie om hetzelfde te doen.
3. SchoolsOUT doorzetten: uit onderzoek van de gemeente blijkt dat de acceptatie van LHBTIQ+-personen in Nijmegen, net als in de rest van de wereld, voor het eerst in jaren weer achteruitgaat. Daarom intensiveren we het succesvolle programma SchoolsOUT, het succesvolle emancipatieprogramma over LHBTIQ+-personen, seksuele oriëntatie en genderidentiteit op alle Nijmeegse scholen.
4. Programma tegen discriminatie: samen met scholen, sportverenigingen, maatschappelijke organisaties en anderen maken we werk van een programma tegen racisme en discriminatie, waarbij de methode van SchoolsOUT als inspiratie dient.
5. Actieplan discriminatie: we starten, naar voorbeeld van Utrecht en Amsterdam, met een actieprogramma tegen de toenemende discriminatie en uitsluiting van Nijmegenaren met een Islamitische achtergrond.
6. Melding- en aangiftebereidheid: we blijven doorgaan met campagne om de melding- en aangiftebereidheid van racisme en discriminatie te vergroten.
7. Meldingen zijn ernstig: we nemen meldingen van racisme en discriminatie serieus. We luisteren naar de ervaringen van mensen en vertrouwen op hun verhaal, en leggen de bewijslast niet bij hen neer. We zien erop toe dat melders van racisme en discriminatie zich ten alle tijden serieus genomen voelen. We vragen de Nijmeegse politie dit ook te doen zodat er passende maatregelen genomen kunnen worden tegen overtreders.
8. Antiracisme, aanpak en preventie: we investeren in de antidiscriminatievoorziening Vizier. We vergroten de bekendheid en het takenpakket van de organisatie. Naast haar taak als meldpunt en individuele ondersteuning treedt de organisatie proactief op om discriminatie te signaleren en meldingen op te pakken. Vizier gaat daarnaast, samen met bijvoorbeeld de Nijmeegse ombudsman, aan de hand van meldingen actief aan de slag om toekomstige discriminatie te voorkomen.
9. Geen racisme op de werkvloer: op de werkvloer moeten racisme en discriminatie actief bestreden worden. We maken professionals meer bewust van dit onderwerp en grijpen juridisch stevig in waar dat nodig is.
10. DIG-beleid: diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid zijn voorwaarden om discriminatie structureel terug te dringen. Organisaties die subsidie krijgen of opdrachten uitvoeren voor de gemeente moeten aantoonbaar beleid voeren voor diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid, en tegen discriminatie. Dit geldt ook bij aanbestedingen en bij diensten of producten die de gemeente afneemt.
11. Streng op de loonkloof: vrouwen en andere minderheden moeten evenveel betaald krijgen. We onderzoeken als gemeente hoe groot de loonkloof in de eigen organisatie is, en dichten deze. Dit dragen we actief uit in de stad in het algemeen en naar organisaties waar we een band mee hebben in het bijzonder.
12. Geen discriminerende algoritmes: als er algoritmes worden gebruikt voor gemeentebeleid moeten deze worden getoetst op nadelige effecten zoals discriminatie of privacy schendingen. Nijmegen trekt lessen uit de pilot met het nationale algoritmeregister en blijft zich inspannen voor maximale transparantie van gebruikte algoritmes.
13. Gemeente geeft het goede voorbeeld: mensen die voor of namens de stad werken, worden getraind op inclusief handelen. Er wordt een aanpak ontwikkeld tegen institutioneel racisme en discriminatie. Het doel hiervan is om zichtbaar te maken of en hoe op verschillende (beleids)terreinen ongelijkheid in de hand wordt gewerkt en dit aan te pakken.
Diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid
Diversiteit erkennen is de eerste stap richting een inclusieve stad. We werken aan een samenleving die toegankelijk, betaalbaar, veilig en kansrijk is, waar iedereen gelijke kansen heeft en gelijk behandeld wordt.
-
Diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid
1. We realiseren een regenboogmonument: een plek waar de rijke geschiedenis van de Nijmeegse regenbooggemeenschap zowel gevierd als herdacht kan worden.
2. Diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid binnen de gemeentelijke organisatie zijn een prioriteit: er komen concrete doelstellingen zodat de organisatie, op alle niveaus, minstens een afspiegeling is van de Nijmeegse samenleving. Dit doen we door quota, ruimte maken voor talent uit de eigen organisatie en te investeren in gelijke kansen voor groei binnen de organisatie. We laten ons inspireren door landelijke adviezen en instrumenten, zoals de barometer culturele diversiteit, en vertalen deze naar de Nijmeegse situatie en ambitie.
3. In Nijmegen wordt aan transrechten niet getornd: onafhankelijk van landelijke wetgeving en de gegevens in de gemeentelijke basisadministratie maken we het mogelijk dat mensen worden aangesproken en behandeld zoals zij dat zelf willen.
4. Genderinclusieve gemeente: de gemeente vraagt niet onnodig naar genderidentiteit (alleen wettelijk) en gebruikt genderinclusieve aanspreekvormen.
5. Diverse levens: in Nijmegen laten we het aan mensen zelf over hoe en met wie ze hun leven vormgeven. Denk bijvoorbeeld aan meeroudergezinnen, polyamoreuze relaties en natuurlijk alleenstaanden. We vragen andere organisaties in de stad, zoals zorgorganisaties en scholen om dit ook uit te dragen en toe te passen.
6. Diverse gezinnen: gezinnen bestaan in alle soorten en maten. Naast het ‘klassieke’ gezin bestaan eenoudergezinnen, samengestelde gezinnen en regenbooggezinnen. We zorgen dat we hier in ons beleid, communicatie en uitvoering rekening mee houden. En ook hier vragen we scholen en andere maatschappelijke partners dit ook te doen.
7. ’Third spaces’: de gemeente ondersteunt zogenaamde third spaces. Dat zijn openbare plekken, zoals bibliotheken, buurthuizen en speeltuinen waar iedereen mee kan doen, los van culturele achtergrond, gender, financiële situatie of gezondheid.
8. Inclusief samenleven: inclusie gaat over het omarmen van verschillen en vieren van ieders identiteit. De gemeente ondersteunt verschillende gemeenschappen in Nijmegen actief en financieel voor het organiseren van activiteiten die dit bewerkstelligen. We juichen initiatieven die door gemeenschappen zelf worden ontplooid toe.
9. Sekswerk is werk: daarom behandelen we in Nijmegen sekswerkers hetzelfde als andere zelfstandigen. Samen met sekswerkers zelf gaan we aan de slag om sekswerk te decriminaliseren en te destigmatiseren.
10. Sekswerk vanuit thuis: we maken beleid, naar voorbeeld van Utrecht, dat thuissekswerk mogelijk maakt.
11. De tippelzone blijft open: Nijmegen heeft als laatste stad in het land nog een tippelzone, met beveiliger en huiskamer. Dit betekent een veilige plek voor straatsekswerkers om hun werk te doen, waar ze makkelijk toegang hebben tot zorg, ondersteuning en elkaar.
Gedeeld verleden, gedeelde toekomst
Als oudste stad van Nederland erkennen we ons verleden. We vergroten het bewustzijn van ons koloniale verleden. Erfgoed draagt bij aan de identiteit van onze stad en de verbondenheid van Nijmegenaren.
-
Gedeeld verleden, gedeelde toekomst
1. Slavernijverleden van Nijmegen: het onderzoek “Nijmegen en Slavernij” uit 2023 blijft het startpunt van een doorlopend gesprek over de rol van onze stad in ons koloniale- en slavernijverleden. Op middelbare scholen krijgt dit onderwerp ook aandacht.
2. De gemeente neemt verantwoordelijkheid: de gemeente onderzoekt op welke manier zij haar verantwoordelijkheid kan nemen om recht te doen aan dit verleden. Dit doet ze samen met inwoners met een geschiedenis uit de voormalige Nederlandse koloniën en nabestaanden van slaafgemaakten. Daarin zit expliciet de mogelijkheid tot het maken van excuses.
3. Onderbelichte geschiedenis zichtbaar maken: we maken het mogelijk dat gemeenschappen van wie de geschiedenis onderbelicht is gebleven ook een plek krijgen in het straatbeeld, in de stad. Hierbij geven we deze gemeenschappen een actieve rol. We denken met name maar niet uitsluitend aan gastarbeiders, Molukkers en woonwagenbewoners. We staan bij hen stil bij activiteiten in de stad.
4. Keti Koti wordt een officiële Nijmeegse feest- en herdenkingsdag: de gemeente geeft al haar medewerkers de mogelijkheid deze dag vrij te nemen en we activeren onze samenwerkingspartners dit ook te doen.
5. Straatnamen die ertoe doen: we kiezen straatnamen om mensen te eren die daadwerkelijk het eren en herinneren waard zijn. Bijvoorbeeld Nijmeegse vrouwen die zijn vervolgd voor Hekserij en mensen die in verzet kwamen tegen onderdrukking.
6. Dekoloniseren van de publieke ruimte: samen met de stad, inwoners en organisaties, onderzoekt de gemeente hoe en welke namen kunnen worden voorzien van de juiste context of gewijzigd. Namen die verwijzen naar het koloniale en slavernijverleden, van bijvoorbeeld straten en scholen.
7. Nijmeegse historie laten zien: het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis in de Mariënburgkapel blijft dé plek waar we de Nijmeegse historie in verhalen vertellen en met exposities illustreren. We blijven hen ondersteunen.
8. We maken ons verleden zichtbaar in het straatbeeld: Door verwijzingen, symbolen en andere verhalen, denk bijvoorbeeld aan De Brandgrens, Stolpersteine en historische muurschilderingen.
Toegankelijkheid
Toegankelijkheid gaat over Nijmegen als stad waar iedereen zonder belemmeringen kan meedoen. Het gaat om fysieke toegankelijkheid van gebouwen en openbare ruimte, maar ook om cultuur, sport en digitale inclusie. Het VN-verdrag Handicap is hierbij leidend.
-
Fysiek toegankelijk
1. De openbare ruimte wordt verder verbeterd: zodat iedereen zich er vrij kan bewegen. Brede, obstakelvrije stoepen zijn de norm. Terrassen, deelscooters en fietsen worden zo geplaatst dat de doorgang altijd vrij blijft.
2. We stimuleren aanpasbaar en levensloopbestendig bouwen: zodat woningen geschikt zijn of eenvoudig geschikt te maken zijn voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Bij nieuwbouw en renovatie is fysieke toegankelijkheid verplicht.
3. Het openbaar vervoer wordt verder toegankelijk gemaakt: met speciale aandacht voor de nieuwe stationsomgeving. Samen met partners zorgen we voor liften, hellingbanen, duidelijke bewegwijzering en rustplekken.
4. Geen defecte liften: bij defecte liften zorgen we voor snelle reparatie en duidelijke alternatieve routes.
5. Ook de horeca in de binnenstad wordt toegankelijker: we hebben al een subsidie voor het bevorderen van toegankelijkheid, maar samen met ondernemers en erfgoedexperts blijven we zoeken naar meer oplossingen, zoals mobiele hellingbanen en gedeelde toegankelijke toiletten op de begane grond.
6. Sportaccommodaties en zwembaden toegankelijk: deze locaties worden fysiek toegankelijk gemaakt. We blijven initiatieven als Uniek Sporten ondersteunen en zorgen in parken en wijken voor rolstoeltoegankelijke speel- en beweegplekken.
7. Design for all: toegankelijkheid is en blijft uitgangspunt en randvoorwaarde bij het ontwerpen van de openbare ruimte en in bouwprojecten. Alle gemeentelijke plannen en beleid worden nu getoetst aan het VN-verdrag Handicap. Daarnaast blijven we gebruikmaken van ervaringsdeskundigen.
8. Fonds voor toegankelijkheid: we richten een Toegankelijkheidsfonds op waarmee ondernemers, culturele instellingen en sportclubs fysieke drempels kunnen wegnemen. We ondersteunen ondernemers, huisartsen, sportclubs om hun locatie toegankelijker te maken voor mensen met een beperking.
9. Toegankelijke stad: openbare plekken, zoals recreatieve plekken, hebben een houten of versteend pad waar rolstoelers gebruik van kunnen maken. We onderzoeken ook hoe we het water in onze stad toegankelijk kunnen maken voor iedereen.
-
Sociaal toegankelijk
1. Verkiezingen in Nijmegen voor iedereen toegankelijk: iedereen moet kunnen stemmen, zonder drempels. Daarom zijn alle stembureaus fysiek toegankelijk, maar we zorgen ook voor duidelijke, begrijpelijke uitleg over hoe stemmen werkt, bijvoorbeeld met heldere informatie over het stembiljet en de stemprocedure. Zo maken we verkiezingen ook toegankelijk voor mensen met een verstandelijke beperking.
2. Cultuur en evenementen worden toegankelijker gemaakt: bij vergunningverlening nemen we altijd toegankelijkheidseisen op en we stellen subsidie beschikbaar om drempels weg te nemen.
3. Toegankelijkheid moet zichtbaar en vindbaar zijn: we ondersteunen de app ‘Ongehinderd’ waarop horecagelegenheden aangeven hoe toegankelijk zij zijn en waar toegankelijke toiletten in de stad te vinden zijn. We blijven hier verbeteringen in opzoeken en stimuleren meer partijen zich aan te sluiten.
4. Ervaringsdeskundigheid blijft onmisbaar: we vergroten de formele rol van ervaringsdeskundigheid binnen en buiten de gemeente, denk bijvoorbeeld aan het zelfregiecentrum dat gevraagd en ongevraagd advies en verslag aan de gemeente uitbrengt.
5. Divers ervaringsdeskundig: de gemeente gaat meer ervaringsdeskundigen (mensen met een beperking, mensen met een psychische kwetsbaarheid maar ook mensen met een multiculturele achtergrond) binnen de gemeente laten werken, bijvoorbeeld als beleidsadviseur. Zo is er meer ervaringskennis binnen de gemeente. Dit binnen de mogelijkheden van de betreffende persoon.
6. Vertegenwoordiging voor mensen met een beperking: we ondersteunen organisaties die mensen met een beperking vertegenwoordigen, ook financieel. Zo waarborgen we dat ze hun taken in het kader van het VN-verdrag Handicap uitvoeren. Denk ook het uitvoeren van campagnes en advies aan toegankelijke websites en communities voor lokale organisaties en bedrijven.
7. Duidelijke communicatie: gemeente vergemakkelijkt informatie en maakt deze makkelijker vindbaar op haar website voor verstandelijk beperkte en kwetsbare mensen. Zo weten ze dat ze een beroep kunnen doen op een cliëntondersteuner van de gemeente.